Saborna crkva Svete Trojice nalazi se u samom centru grada na uglu Trga Stevana Mokranjca i ulice Hajduk Veljka i svojom monumentalnošću i arhitektonskim vrednostima daje poseban vizuelni pečat starom gradskom jezgru Negotina.

Projekat za crkvu je urađen u Ministarstvu građevina Srbije. Izgradnja crkve je završena 1874.godine, a osvećena je 1876.godine. Crkva je u neoklasicističkom (nacionalnom) stilu sa elementima neorenesanse. Ikonostas crkve i životopis iz 1901. godine radio je akademski slikar Stevan Todorović zajedno sa suprugom Poleksijom. Rešenjem br. 561/67 od 02.06.1967. godine Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture stavljena je pod zaštitu zakona.

Crkva Svetog Preobraženja Gospodnjeg u centru Sokobanje, izgrađena je 1892. godine.

Gradili su je italijanski majstori, a veliki donator i pokretač radova bio je srpski mitropolit gospodin Mihailo, koji je po rođenju Sokobanjčanin.

Mitropolit Mihajlo je rođen 19. avgusta 1826. god. na dan Sv. Preobraženja Gospodnjeg pa je po tome crkva i dobila ime.

Crkva je osvećena aprila 1892. godine, na Uskrs. Tom svečanom činu prisustvovao je i ruski grof Todor Kotov, koji je crkvi darivao putir i dva jevanđelja. U porti crkve nalazi se bista mitropolita Mihajla.

U podnožju Stare planine, 15 kilometara istočno od Knjaževca, u selu Donja Kamenica, na levoj obali Trgoviškog Timoka, nepoznati vlastelin pocetkom XIV veka podiže Crkvu Presvete Bogorodice. Ona je danas kulturno dobro Srbije i najvredniji umetnički spomenik Eparhije timočke, sa arhitekturom, koja je kombinacija romanike, gotike i moravske arhitekture. Neke od fresaka jedinstvene su u srpskom srednjovekovnom slikarstvu.

Posebno blago Bogorodičine crkve čine portreti vlastelina u bogatim odeždama, predstave: Tajna večera, Uspenje Presvete Bogorodice, Blagovest i i zagrljenih svetih ratnika Teodora Tirona i Teodora Stratilata na konjma.

Manastir Lozica nalazi se u samom podnožju rtanjskih obronaka, levo od puta Zaječar – Paraćin, na oko tri kilometra sela Krivog Vira.

Manastirska crkva posvećena je Sv. Arhangelu Gavrilu i na taj dan, 26.jula, ovde se okupljaju meštani obeležavajući crkvenu slavu. Po groblju, smeštenom iza crkve, vidi se da je u pitanju bio muški manastir. Lozica je nedovoljno istražena pa se ne zna tačno vreme nastanka manastira Lozice, pre svega jer nije dovoljno istražena njena prošlost. Prvi put je spominjan u turskom popisu 1455. godine, kada je u manastiru zabeleženo prisustvo dva duhovnika.

Obnavljana je u dva navrata, 1680. i 1850. godine. Crkva je moravskog tipa sa osmostranim kubetom, zidana kamenom i omalterisana. Živopis je, kako se pretpostavlja, iz vremena druge obnove crkve. Moguće je da se ispod njega krije i stariji.

Ikonopis novijeg datuma, što se vidi iz natpisa: "namolovao Petar Manić, ikonopisac, 20.07.1980. Paraćin“. Od 1980. godine Lozica je pod zaštitom zakona.

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla izgrađena je u periodu od 1856-1858. godine od strane srpske Vlade koja je dovela stručnjake i radnike iz inostranstva, za rad u obnovljenom rudniku.
Stvarajući uslove da ih veže za srpsko tle i pravoslavlje 1856. godine istovremeno je započela gradnja crkve, škole, stambenih objekata i rudarskih postrojenja. Izrada plana crkve poverena je slikaru Urošu Kneževiću koji se odlučio za tzv. „švajcarski stil“, rasprostranjen u Evropi  onog vremena. Posvećena je Sv. apostolima Petru i Pavlu koje su majdanpečki rudari uzeli za svoje zaštitnike, pa se do danas, 12. jula, slavi i Slava rudnika i Crkvena slava uz veliku svetkovinu celog grada.

Manastir Vratna se nalazi na oko 40 kilometara od Negotina u podnožju čuvenih Vratnjanskih kapija.

Osnovan je u XIV veku, a deo manastira podignut je 1415. godine. Kada je vojvoda Šarban iz Struza kod Bukurešta ostavio zapis o obnovi koji se vremenom izbrisao ali ga je zabeležio starešina Genadije 1856. 1813. godine manastir je spaljen, a ponovo obnovljen 1817. Danas je aktivni ženski manastir. Crkva manastira Vratne posvećena je Vaznesenju Gospodnjem (Spasovdan).

Crkva Svetog Đorđa u Knjaževcu podignuta je 1835. godine, a zvonik sa satom podignut je na crkvi 1866. godine. Ikonostas crkve je naslikao Georgije Bakalović iz Sremskih Karlovaca, učenik Stefana Gavrilovića, jednog od najznačajnijih slikara s početka XIX veka.

Za vreme srpsko–turskog rata 1876. godine Knjaževac je potpuno spaljen, a tada je i crkva stradala. Crkva je obnovljena 1878. godine, a novi ikonostas je izradio slikar Nikola Marinković, takođe iz Sremskih Karlovaca. U riznici knjaževačke crkve čuva se Jevanđelje iz 1805. godine, srebrni krst iz 1866. godine i dve ikone, ostaci starog ikonostasa, iz 1835. godine.

Manastir se nalazi u blizini sela Grlišta, 14 km udaljenom od Zaječara, na obali Grliškog jezera. Manastir je posvećen apostolima Sv. Petru i Pavlu.

Prema raspoloživim podacima, nastao je u starijem periodu srednjeg veka. Natpis iznad ulaza u manastir govori da je manastir 1804. godine dozidao i na njemu prepravke izvršio pop Radosav Živković, jedan od prvih ustanika u ovom kraju. Ovaj manastir, kao i mnogi drugi manastiri u Srbiji tog vremena, bio je središte ustanka u Crnoj Reci.

Crkva je manjih dimenzija pravougaone osnove, sa pripratom, tremom i kupolom. Dva široka pilastara kraj severnog i južnog zida naosa odvajaju oltarski prostor od centralnog dela naosa, a nad njima se uzdiže manja - po spoljnjem izgledu oktogonalna, kupola. Ikonostas je rad nepoznatog slikara s kraja XIX veka.

Pored crkve, na severoistočnoj strani, nalaze se grobovi sveštenika. Najstariji nadgrobni spomenici potiču iz prve polovine XIX veka.

Nekoliko kilometara severno od sela Jablanica, na oko 4 km udaljenosti, u živopisnom predelu Radovanjske reke nalazi se Manastir Krepičevac.

Sagrađen je početkom 16.veka, u periodu kada su podizane skromne zadužbine na prostoru između reka Timoka i Morave. Narodna tradicija tu gradnju vezuje za vlaškog vojvodu Radula.

Manastir Krepičevac ima zidani ikonostas sa nekoliko sačuvanih ikona: Hrist, Bogorodica, Sv. Jovan, Blagovesti. Krepičevac je ženski manastir.

Postoji predanje da su manastir osnovali kaluđeri, Jermeni, koji su pobegli od turaka. Pouzdano se zna da je podignut 1392.godine. Hram je posvećen sv. Arhangelima Gavrilu i Mihailu.
Turci su kasnije poharali manastir, opljačkali i spalili, a kaluđeri su izbegli na Frušku Goru. Crkvište manastira otkriveno je polovinom 19. veka i tada je podignuta jednobrodna crkva od kamena, koja je od 1992. godine nekoliko puta rekonstruisana i izmenjena.
Manastir je smešten u prirodnom ambijentu i okružen je sa četiri izvora bistre planinske pijaće vode.
Manastir je udaljen od Sokobanje 8 kilometara, a svake godine, na pravoslavni praznik sv. Arhangela Gavrila,26. jula kod manastira se okuplja veliki broj ljudi na Saboru. Manastirske relikvije nisu sačuvane, izuzev pečata u obliku romboida načinjenog od bronze. Na jednoj strani nalazi se lik sv. Arhangela, a na drugoj motiv sa originalnom istočnjačkom šarom.
Drugi izvori za manastir Jermenčić kažu da je zadužbina despota Stefana Lazarevića i da su ga podigli grčki monasi - Sinaiti.

Manastir Suvodol se nalazi na krajnjem jugoistočnom delu opštine Zaječar, u ataru sela Selačka. Manastir je sagrađen na zaravni usečenoj u planini Manastirska Glama i posvećen je Rođenju Presvete Bogorodice.

Ubraja se u najstarije zadužbine u Srbiji i vezuje za kneza Lazara (prema svedočenju Episkopa Melentija, koji navodi ovaj podatak kao staro predanje). Vreme postanka crkve nije poznato, jer je stara manastirska arhiva spaljena u toku srpsko-turskih ratova 1876-1878. godine, a novija je uništena za vreme srpsko-bugarskog rarta.
Prve podatke o manastiru nalazimo kod Feliksa Kanica, koji je ovde boravio 1860. godine i ostavio pisano svedočenje o bestijalnom uništavanju manastira i fresaka u njemu od strane Turaka posle jedne bitke sa Srbima. Plan crkve, nakon toga obnovljene, podseća na Žiču, jer se i ovde na uski narteks naslanjaju dve kupole, a glavni prostor bez kupola završava se sa tri apside u obliku lista deteline i oskudno je osvetljen malim brojem prozora. Prema opisu geografa Josifa Pančića, koji je 1863. godine posetio manastir, cela unutrašnjost crkve živopisana je freskama iz života Isusa Hrista i svetitelja.

Osnova stare crkve bila je u obliku krsta - sa strane se nalazila mala crkvica - paperta. Kada je 1865. godine crkva napukla u oltaru, srušena je, a na njenim temeljima sagrađena je nova, čija gradnja je završena 1869. godine, za vreme vlade kneza Milana Obrenovića. O tome govori i natpis u sadašnjoj crkvi.

Sadašnja crkva je jednokupolna građevina pravougaone osnove i predstavlja skladnu i po dimenzijama reprezentativnu arhitektonsku celinu. Unutrašnjost crkve ukrašavaju freske novijeg datuma. Na ikonostasu, čiji okvir je izveden u stilu neoklasicizma, veći broj ikona potiče iz druge polovine XIX veka. One predstavljaju vredna likovna ostvarenja školovanih umetnika. Među njima su ikone Milisava Markovića iz Knjaževca, jednog od najplodnijih ikonopisaca Timočke Krajine, rađene 1892. godine.

Prema narodnom verovanju, prilikom izgradnje crkve episkop Evgenije stavio je u oltar delić moštiju Svetog Velikomučenika Pantelejmona, najpoznatijeg iscelitelja. Time bi se mogao objasniti dolazak bolesnika iz svih krajeva Srbije u ovaj manastir.

Danas je Suvodol ženski manastir. U njemu žive iguman Justin, pet monahinja i jedna iskušenica.

Manastir se nalazi na nadmorskoj visini od 236 metara, iznad naselja Manastirica. Osnovan je u vreme kralja Milutina.

Prema predanju, u njemu je boravila kći kneza Lazara Olivera, udata za sultana Bajazita, nakon pobede Mongola nad njenim mužem. Crkva je zadužbina srpskog despota Lazara, najmlađeg sina Đurđa Brankovića, kako svedoči natpis iz 1454. godine. Unutrašnjost crkve je bila oslikana, ali je danas živopis gotovo u celini uništen.

Crkva je zadužbina srpskog despota Lazara, najmlađeg sina Đurđa Brankovića, kako svedoči natpis iz 1454. godine.

Unutrašnjost crkve je bila oslikana, ali je danas živopis gotovo u celini uništen. U manastiru žive monahinje, koje, pored svojih dnevnih obaveza, prave ikone i ostale verske predmete.